سازه نگهبان

خرپا

این روش بعنوان یکی از مناسب‌ترین و متداول‌ترین روش‌های اجرای سازه نگهبان در مناطق شهری کشور محسوب می‌گردد. اجرای این سیستم در عین سادگی و عدم نیاز به تجهیزات خاص، قابلیت انعطاف‌پذیری زیادی از نظر اجرا در شرایط مختلف را داراست. مراحل اجرا در این روش در زیر بصورت کامل تشریح شده است:

۱- نخست قبل از خاکبرداری در محل عضوهای قائم خرپا، که در مجاورت دیواره‌ی گود قرار دارد، چاه‌هایی حفر می‌شود (فواصل خرپاها نسبت معکوس با میزان خطر پذیری ملک مجاور دارد). عمق این چاه‌ها برابر عمق خاکبرداری + ثلث طول عضو قائم (جهت اجرای شمع تحتانی عضو قائم).

blog950717-building-safe-excavation-001-1

شکل ۱ – حفر چاه در محل اعضای قائم خرپا

۲- درون شمع را آرماتوربندی کرده و عضو قائم را به طول پوشش حداقل دو طبقه از ملک مجاور در داخل شمع قرار می‌دهیم و سپس شمع را بتن‌ریزی می‌کنیم.

blog950717-building-safe-excavation-002

شکل ۲ – آرماتورگذاری شمع و قراردهی المان قائم و بتن‌ریزی

۳- پس از سخت شدن بتن، انتهای تحتانی عضو قائم بصورت گیردار خواهد بود. سپس پشت عضو قائم را بصورت ترانشه با شیب مجاز خاکبرداری نموده تا بتوان فونداسیون پای عضو مورب را اجرا نمود.

blog950717-building-safe-excavation-004

شکل ۳ – شیب برداری مجاز (سمت راست)، اجرای فونداسیون عضو مورب (سمت چپ)

۴- پس از آن عضو مورب را از یک جهت به عضو قائم و از جهت دیگر به ورق روی فونداسیون متصل نموده.

blog950717-building-safe-excavation-005

شکل ۴ – نصب عضو مورب

۵- عملیات‌های یاد شده برای کلیه خرپاهای سازه نگهبان در امتداد دیواره به صورت همزمان اجرا می‌شود.

۶- خاک محصور بین المانهای هر خرپا بصورت مرحله‌ای جمع‌آوری می‌شود و در هر مرحله المانهای داخلی خرپا به تدریج نصب می‌شود تا آنجا که خرپا تکمیل گردد.

blog950717-building-safe-excavation-005-1

شکل ۵ – نصب اولین عضو افقی

blog950717-building-safe-excavation-006-0

شکل ۶ – نصب سایر اعضای داخلی

blog950717-building-safe-excavation-006-1

شکل ۷ – تکمیل سازه نگهبان خرپا

۷- سپر خاکی به آرامی دهانه به دهانه جمع‌آوری شده و هر سه دهانه در میان مهاربندی بین اعضای مورب و قائم خرپاها اجرا می‌شود.

blog950717-building-safe-excavation-007

شکل ۸ – مهاربندی اعضای مایل

blog950717-building-safe-excavation-008

شکل ۹ – مهاربندی اعضای قائم

 

مهار متقابل

این روش ساده برای نگهداری و حفاظت جداره های حاصل از گودبرداری و برای جلوگیری از تغییر مکان­های جانبی در گودهایی با عرض کم در محیط­های شهری استفاده می شود و برای گودهای به عرض کم مناسب است. در این روش ابتدا در دو طرف گود، در فواصل معین از یکدیگر چاهک­هایی را حفر می کنیم. طول این چاهک­ها برابر با عمق گود به اضافه ی مقداری اضافه تر حدود ۲۵/. تا ۳۵/. برابر عمق گود است. این عمق اضافه به منظور تأمین گیرداری انتهـای تحتانی پروفیـل­هایی است که در چاهک قرار داده می­شوند. سپس در درون این چاهک­ها پروفیل­های فولادی H یا، مطابق با محاسبات و نقشه ­های اجرایی قرار می­دهیم.

طول این پروفیل­ها را معمولاً به گونه­ای در نظر می­گیریم که انتهای فوقانی آنها تا حدی بالاتر از تراز بالایی گود قرار گیرند. آنگاه قسمت فوقانی هر دو پروفیل قائم متقابل مزبور را به کمک تیرها یا خرپاهایی به یکدیگر متصل می­کنیم. این کار موجب می­شود که هر دو پروفیل قائم متقابل، به پایداری یکدیگر کمک کنند. پس از آن، عملیات گودبرداری را به تدریج انجام می­دهیم. در صورت لزوم، در نقاط دیگری از ارتفاع پروفیل­های قائم نیز سیستم مهار متقابل را اجرا می­کنیم. در صورتی که خاک خیلی ریزشی باشد باید در بین اعضای قائم از الوارهای چوبی یا اعضای مناسب دیگر استفاده کنیم. سیستم مهار متقابل فوق الذکر باید در جهت عمود بر سیستم قابی آن، یعنی در جهت طول گود، نیز به صورت مناسب مهاربندی شود.